Van overleven naar leven. Het klinkt simpel. Maar de overgang vraagt meer dan een besluit. Het vraagt een markering. Een ritueel.
Het was mijn 42ste verjaardag die naderde, en iets in mij voelde anders. De voorbije jaren had ik geen moment genomen om écht te vieren.
De aankomst van mijn 40ste levensjaar heb ik zelfs wat weggeduwd. Het was de eerste verjaardag die ik wat ‘vreemd’ voelde. En daarbij… Wie mij kent, weet dat ik diep kan duiken in persoonlijk werk – de ene opleiding na de andere volgde ik, tot het punt waarop zoveel zichtbaar werd, zowel persoonlijk als professioneel, dat ik even halt moest inroepen.
Maar dit voorjaar borrelde er iets nieuws op. Een energie, een verlangen. Een vuur die zich meer en meer wil tonen.
Wat als ik eens het leven zou vieren?
De geboorte van een ritueel
Niet zomaar een feest, maar een bewust ritueel om mijn overlevingssysteem te eren én het volle leven toe te laten. Samen met vriendinnen die getuige konden zijn van deze overgang.
Na een opleiding Corporate Rituals en een overleg met Leanne Steeghs stak ik een draaiboek in elkaar. Eenvoudig en laagdrempelig, tegelijk krachtig en betekenisvol.
Ik weet dat we heel loyaal kunnen zijn aan anderen en daarbij onszelf kunnen verliezen. Dat we onszelf durven weggeven, onszelf pijn doen ten dienste van de ander. Patronen die diep in onze systemen verankerd zitten. Patronen die eens nodig waren om te overleven en die nu regelmatig met ons gaan lopen.
Deze delen van onszelf erkennen, eren en voelen wat ze betekend hebben, brengt rust. En maakt ruimte voor iets nieuws.
Wat is een ritueel?
“Een ritueel is een moment waarop we symbolische handelingen stellen, alleen of met anderen, gefocust op een heldere intentie, met een duidelijk begin en einde. Het is een doorvoelde, zintuiglijke en belichaamde ervaring, op een bewust gekozen en betekenisvolle plaats en met bewust gekozen en betekenisvolle symbolen.” (Bron: Anniek Gavriilakis – Ritueel Leven)
Een ritueel is een poort waar je doorheen stapt. Het zorgt ervoor dat je het oude bewust kunt achterlaten en sneller kunt overgaan naar het nieuwe. Door de aandacht die je besteedt aan de overgang, versnelt de emotionele verwerking.
Ik koos bewust voor deze symbolen:
- Gele lelies voor het volle leven
- Gele lintjes voor alle aanwezigen (ik draag het mijne nog steeds)
- Bordeauxrode rozen voor het overlevingssysteem
- Een gong voor opening en sluiting – een geluid dat recht naar het hart vibreert
Dit alles op onze plek: OASE41, ons ‘retreat center’ in Sint-Laureins. Een plek die volgens de velen die haar bezoeken, bezield voelt.

De cirkel opent
“Welkom in deze cirkel,” begon ik. “Vandaag eren we de kracht die nodig was om te overleven.” Ik maakte een gebaar naar de rozen. “En we vieren de keuze om vanaf nu het volle leven te kiezen.” Mijn hand bewoog naar de gele lelies.
“Dit is mijn ritueel, mijn verhaal, maar ook een uitnodiging om jullie eigen pad van overleven naar leven te overwegen. Dank jullie voor jullie aanwezigheid.”
Patronen leren kennen
Ik weet ondertussen dat de buitenwereld vaak een weerspiegeling is van de binnenwereld.
Om grenzen in de buitenwereld te kunnen stellen, heb ik de grenzen in mezelf te leren voelen en te aanvaarden – zonder ze weg te willen duwen. Enkel zo kan ik de mildheid en zachtheid in mezelf toelaten. Precies daarom doorliep ik het ritueel op zachte donzige pantoffels. Symbolische zachtheid aan mijn wortels.
In het ritueel erkende ik beperkende patronen zoals: Als je je hart volgt, word je uitgesloten. Als je gezien wil worden, word je niet gezien. Als je voor het volle leven kiest, moet je ontrouw zijn aan je systeem.
Patronen die generaties lang worden doorgegeven. Onzichtbaar, maar zo krachtig.
Een nieuwe weg kiezen
Met mijn vriendinnen als getuigen, sprak ik de woorden die een nieuw hoofdstuk inluidden:
“Vandaag erken ik deze patronen én kies ik een nieuwe weg:
Ik kan trouw zijn aan mezelf, mijn identiteit, energie
ÉN tegelijk verbonden blijven met mijn systeem.
Het is én-én en niet alles-of-niets.
Ik kan mijn hart volgen zonder verloren te gaan. Ik kan het volle leven kiezen én mijn wortels eren. Dit voelt niet langer aan als verraad maar als vervulling van wat al generaties lang in beweging is.”
Zo kies ik bewust om meer het volle leven toe te laten. De speelsheid. De vrolijkheid. De lichtheid. De flow. Heling en diepe verbinding. Met mezelf en zo ook met de ander. Enkel zo komt ons echte goud tot zijn recht. Onze unieke authentieke kracht.

Reflectie na het ritueel
Angst werd gevoeld. Onzekerheid mocht er zijn. Tranen vloeiden. En verbinding werd diep ervaren.
- “Ik ga helemaal anders naar huis dan ik kwam,” deelde één vriendin.
- “Ik vond het heel mooi om te zien dat je de moed had om die groepshealing te doen,” zei een ander.
De dagen nadien herhaalde ik het ritueel alleen. Om het énkel en alleen voor mijn eigen proces toe te passen. Ondertussen zie ik steeds sneller en helderder wanneer ik emoties van anderen meedraag, zodat ik het ook bewust kan loslaten.

Hoe Flowspire rituelen inzet bij organisatietransities
Wat ik in dit persoonlijke ritueel ervaren heb, zie ik ook steeds vaker in mijn werk met organisaties via Flowspire.
Teams en bedrijven maken continue transities door – fusies, reorganisaties, strategische heroriëntaties – en nemen zelden de tijd om bewust afscheid te nemen van wat was.
Als we geen ruimte nemen om te rouwen, om het oude te eren, blokkeren we ons potentieel voor het nieuwe.
De verliescirkel leert ons dat we door alle fasen heen moeten bewegen: van ontkenning, naar boosheid, naar onderhandelen, naar verdriet, en uiteindelijk naar zingeving en acceptatie. Pas dan kunnen we werkelijk het nieuwe verwelkomen.
Rituelen vormen hierin een cruciaal kantelpunt. Ze markeren het moment waarop we bewust de oude situatie eren en loslaten, zodat de stroming van het nieuwe volledig kan worden toegelaten.
Bij Flowspire gebruiken we rituelen om teams door transities te begeleiden. Niet als eenmalige happening, maar als integraal onderdeel van organisatietransformatie.
- De oude situatie te eren met symbolen en getuigen
- Ruimte te creëren voor rouw en dankbaarheid
- Het nieuwe bewust te verwelkomen
- Verankering door betekenisvolle objecten (zoals de gele lintjes)

Het Flow Transformatie Traject: Rituelen voor ondernemers en leiders
Wat ik in mijn persoonlijke leven ervaar, integreer ik ook bewust in mijn professionele aanbod via Flowspire.
In het Flow Transformatie Traject dat ik ontwikkeld heb, nemen rituelen een centrale plaats in. We volgen de seizoenen als natuurlijke cyclus – van herfst (loslaten), naar winter (rusten), naar lente (kiemen), naar zomer (bloeien).
Tijdens deze reis begeleid ik ondernemers en leiders om hun eigen overlevingspatronen te erkennen, te eren én te transformeren. Door bewust stil te staan bij wat was, door symboliek en rituelen te gebruiken, ontstaat er ruimte voor wat wil stromen.
Het gaat niet om grote, ingewikkelde ceremonieën, maar om betekenisvolle momenten die een brug slaan tussen het cognitieve weten en het lichamelijk ervaren. Tussen waar we vandaan komen en waar we naartoe gaan.
Juist in die overgang ontstaat de flow.
Tot slot
Dit persoonlijke moment leerde me opnieuw hoe krachtig rituelen kunnen zijn. Niet alleen voor individuele transformatie, maar ook voor collectieve heling.
Door bewust ruimte te maken voor wat er is – zowel het licht als het donker – ontstaat er beweging die vaak met alleen woorden niet mogelijk is.
Soms vragen levensovergangen om meer dan alleen gedachten en gesprekken. Ze vragen om symbolen, om getuigen, om bewust gekozen handelingen die ons helpen om van het ene hoofdstuk naar het andere te bewegen.
Hoofdstuk 42 is nu geopend. Met dankbaarheid voor wat was, en openheid voor wat komt.
Werk je aan een transitie?
Ervaart jouw team of organisatie een belangrijke transitie?
Via Flowspire begeleid ik organisaties met rituelen om:
- Fusies en reorganisaties bewust af te sluiten
- Nieuwe teams te laten landen
- Cultuurveranderingen te verankeren
- Afscheid te nemen van vertrekkende collega’s of oude werkwijzen
Neem contact op voor een verkennend gesprek →
Of gun jezelf als leider eerst verdieping tijdens de lichaam-luisterdagen van het Flow Transformatie Traject → Hier lees je meer daarover.

